Hoeveel kWh thuisbatterij heb ik nodig?

Het korte antwoord

Voor de meeste huishoudens met zonnepanelen is 5 tot 10 kWh bruikbare capaciteit genoeg. Stem de grootte af op je avond- en nachtverbruik en op je zonne-overschot overdag. Uit de praktijkproef van Vereniging Eigen Huis blijkt dat een goed gekozen batterij het eigen verbruik van zonnestroom met zo'n 30% verhoogt; een grotere batterij voegt daar zelden iets aan toe en verdient zich slechter terug.

Groter is niet automatisch beter

De valkuil bij thuisbatterijen: mensen kopen te groot. Maar je kunt nooit meer opslaan en zelf gebruiken dan wat je 's avonds en 's nachts nodig hebt. Een batterij die groter is dan je avondverbruik staat een deel van de tijd voor niets te wachten, en dat deel verdient zich dus niet terug. Wat dat precies kost, in euro's en in jaren, staat apart in kan een thuisbatterij te groot zijn.

5, 10, 15 of 20 kWh: wat doet elke maat met je terugverdientijd?

Dit is geen theorie, dus we hebben het doorgerekend met ons eigen model. Eén huishouden, vier maten, twee soorten contract, dezelfde aannames als in de check. Het gaat om een huis met 9 tot 16 panelen, 2.000 tot 3.500 kWh verbruik en vooral avondgebruik, gerekend met de regels van ná 1 januari 2027.

Kijk naar de derde kolom. Bij een vast contract stopt de besparing bij €251 en blijft daar hangen, hoe groot je de batterij ook maakt. Dat is geen afrondingsfout: er valt maar een beperkte hoeveelheid zonne-overschot te verschuiven, en die grens is bij 10 kWh bereikt. Alles wat je daarna extra koopt staat het hele jaar niets te doen. Van 10 naar 20 kWh betaal je 4.500 euro meer en levert dat precies nul euro extra op.

Met een dynamisch contract loopt de besparing wél door, omdat de batterij dan ook op prijsverschillen kan verdienen. Ook dan wordt de terugverdientijd bij elke stap langer, alleen minder hard. Eén eerlijke kanttekening bij die kolom: onze handelsopbrengst schaalt recht evenredig mee met de capaciteit, terwijl je in de praktijk een grens hebt in je omvormer en je aansluiting, en die hangt af van hoeveel fasen je meterkast heeft. Lees die kolom dus als een bovengrens en niet als een belofte.

De conclusie is in beide gevallen dezelfde. Er bestaat geen maat die "beter" is; er bestaat een maat die bij jouw overschot en jouw avondverbruik past, en alles daarboven is duurder zonder dat het iets oplevert. Voor de meeste huishoudens ligt dat punt tussen 5 en 10 kWh.

De vuistregel

Stem de bruikbare capaciteit af op twee dingen: je avond- en nachtverbruik (hoeveel stroom je gebruikt als de zon niet schijnt) en je zonne-overschot (hoeveel je overdag opwekt maar niet direct gebruikt). Voor veel huishoudens komt dat neer op grofweg 5 tot 10 kWh. Heb je een elektrische auto of warmtepomp, dan kan meer zinvol zijn, maar alleen als je dat verbruik ook echt in de avond/nacht hebt.

Welke maat past bij welk verbruik?

Wil je een getal zonder eerst de check te doen, dan is dit de tabel die wij zouden aanhouden. Bewust aan de lage kant: een offerte valt in de praktijk nogal eens een maat ruimer uit dan deze tabel, en juist die extra maat is wat zich niet terugverdient.

Is 5 kWh voldoende?

Voor de meeste huishoudens zonder warmtepomp of elektrische auto wel. Reken je nachtverbruik na: een huis dat 's nachts gemiddeld 200 tot 300 watt trekt, gebruikt in twaalf uur 2,4 tot 3,6 kWh. Daar komt de avondpiek van koken en tv bij, en dan zit je rond de 4 tot 5 kWh. Meer dan dat heeft alleen zin als je 's avonds en 's nachts ook echt meer verbruikt, én als je overdag ook meer overschot hebt dan je kwijt kunt.

Hoeveel zonnepanelen bij 5, 10 of 20 kWh?

Een veelgebruikte vuistregel is 1 tot 1,5 kWh opslag per kWp aan panelen: 5 kWh past dan bij zo'n 3,5 tot 5 kWp, ofwel 8 tot 11 panelen, en 10 kWh bij 7 tot 10 kWp. Ons model komt daar in de buurt. In de tabel hierboven, met 9 tot 16 panelen, stopt de extra opbrengst ergens tussen 5 en 10 kWh, in ons model al vlak boven de 5. Voor 20 kWh zegt dezelfde vuistregel 13 tot 20 kWp, dertig panelen of meer: een dak dat de meeste rijtjeshuizen niet hebben, plus een avondverbruik dat erbij past.

Waar het van afhangt

Vier dingen bepalen de juiste maat. Het aantal zonnepanelen, want meer panelen betekent meer overschot om op te slaan. Hoeveel stroom je totaal per jaar gebruikt. Wanneer je die stroom gebruikt: vooral 's avonds is gunstig, vooral overdag niet. En of er een EV of warmtepomp in huis is — groot, stuurbaar verbruik dat de batterij beter benut.

Reken het door voor jouw situatie

Twijfel je of een batterij überhaupt zinvol is voor je? Lees dan eerst wanneer een thuisbatterij loont, of begin met verbruik verschuiven, dat kost niets. In de thuisbatterij-check kun je de aangenomen batterijgrootte zelf aanpassen en zie je meteen wat dat met de terugverdientijd doet. Zo voel je precies waar het omslagpunt ligt. Weet je de maat eenmaal, dan gaat welke thuisbatterij kiezen over het model zelf.

Bronnen

• CE Delft: praktijkonderzoek thuisbatterijen voor Vereniging Eigen Huis
• Milieu Centraal: thuisbatterij, zonne-energie opslaan