Thuisbatterij op 1-fase of 3-fase: wat past bij jouw meterkast?

Het korte antwoord

Een 1-fase thuisbatterij werkt prima op een 3-fase aansluiting. De Nederlandse slimme meter saldeert het vermogen op elk moment over alle drie de fasen samen: draait je wasmachine op fase 2 terwijl de batterij op fase 1 teruglevert, dan strepen die tegen elkaar weg en telt de meter alleen het saldo. Het is precies hetzelfde principe als een 1-fase zonnepanelen-omvormer op een 3-fase aansluiting, en die hangen in talloze woningen zonder problemen. Voor de meeste huishoudens is een 1-fase batterij dus gewoon de juiste, en goedkopere, keuze.

Hoe zit dat met salderen over fasen?

Een 3-fase aansluiting is eigenlijk drie aparte stroomlijnen die je huis binnenkomen; je groepen zijn erover verdeeld. De slimme meter meet niet per fase apart wat je betaalt, maar telt per moment alles bij elkaar op: verbruik en teruglevering over alle fasen samen. Op welke fase de batterij hangt, maakt voor je energierekening daarom niet uit.

Eén uitzondering: in België ligt dit anders. Daar spelen het capaciteitstarief en andere netregels een rol, waardoor de fasekeuze wél kan uitmaken. Deze gids is geschreven voor de Nederlandse situatie; woon je in België, laat je dan lokaal adviseren.

De grenzen van een 1-fase batterij

Dat het wérkt, betekent niet dat één fase onbeperkt is. Drie dingen begrenzen een 1-fase batterij. De eerste is de zekering: een fase van 25 ampère kan zo'n 5,75 kW leveren, en dat deelt de batterij met alles wat op die fase zit. De meeste 1-fase thuisbatterijen laden en ontladen met 2 tot 5 kW en passen daar ruim binnen.

Dan is er scheefbelasting: een groot vermogen op één fase maakt de belasting van je aansluiting, en van het net, ongelijk. Een goede installateur kijkt daarom op welke fase de batterij het beste past. En voor invoeden op één fase hanteren netbeheerders een maximum (rond de 5 kW); wil je een groot systeem, vraag je installateur dan naar de grens van jouw netbeheerder.

Plug-in batterijen zitten sowieso aan de veilige kant: die zijn altijd 1-fase en leveren maximaal 800 watt via het stopcontact.

Wanneer wél een 3-fase batterij?

Let op het verschil: dit gaat over vermogen (hoe snel de batterij kan laden en ontladen, in kW), niet over capaciteit (hoeveel stroom erin past, in kWh). Voor dat laatste: lees hoeveel kWh je nodig hebt. Een 3-fase batterij wordt pas zinvol als je méér vermogen wilt dan één fase aankan:

Concreet kies je 3-fase als je bijvoorbeeld twee elektrische auto's en een warmtepomp uit de batterij wilt voeden, als je noodstroom over de hele woning wilt (alle drie de fasen), of als er zware 3-fase apparaten draaien. Houd er rekening mee dat een batterij zo'n 15 jaar meegaat: komt er binnen die tijd een tweede auto of warmtepomp bij, dan mag dat meewegen. Een 3-fase systeem is wel duurder; vaste systemen kosten €500 tot €700 per kWh geïnstalleerd (incl. 21% btw) en 3-fase zit aan de bovenkant daarvan. Meer daarover in wat kost een thuisbatterij.

Zo bespreek je het met de installateur

Vraag vooral waaróm hij 1-fase of 3-fase aanbiedt. "U heeft toch 3-fase" is geen argument; dat maakt de offerte vooral duurder. Check verder het laad- en ontlaadvermogen in de offerte (in kW) en of dat past bij wat jij wilt kunnen opvangen. Gaat het om een groot 1-fase systeem, vraag dan ook naar scheefbelasting en de invoedgrens van jouw netbeheerder. En laat vastleggen op welke fase de batterij komt en of je groepenkast dat aankan.

Twijfel je nog of een thuisbatterij überhaupt loont, zeker nu salderen op 1 januari 2027 stopt? Doe eerst de thuisbatterij-check: zes vragen, eerlijke uitslag.

Bronnen

• Stedin: de slimme meter
• Milieu Centraal: thuisbatterij, zonne-energie opslaan
• HomeWizard: Plug-In Battery (800 watt, 1-fase)