Thuisbatterij op 1-fase of 3-fase: wat past bij jouw meterkast?

Het korte antwoord

Een 1-fase thuisbatterij werkt prima op een 3-fase aansluiting. De Nederlandse slimme meter saldeert het vermogen op elk moment over alle drie de fasen samen: draait je wasmachine op fase 2 terwijl de batterij op fase 1 teruglevert, dan strepen die tegen elkaar weg en telt de meter alleen het saldo. Het is precies hetzelfde principe als een 1-fase zonnepanelen-omvormer op een 3-fase aansluiting, en die hangen in talloze woningen zonder problemen. Voor de meeste huishoudens is een 1-fase batterij dus gewoon de juiste, en goedkopere, keuze.

Hoe zit dat met salderen over fasen?

Een 3-fase aansluiting is eigenlijk drie aparte stroomlijnen die je huis binnenkomen; je groepen zijn erover verdeeld. De slimme meter meet niet per fase apart wat je betaalt, maar telt per moment alles bij elkaar op: verbruik en teruglevering over alle fasen samen. Op welke fase de batterij hangt, maakt voor je energierekening daarom niet uit.

Eén uitzondering: in België ligt dit anders. Daar spelen het capaciteitstarief en andere netregels een rol, waardoor de fasekeuze wél kan uitmaken. Deze gids is geschreven voor de Nederlandse situatie; woon je in België, laat je dan lokaal adviseren.

De grenzen van een 1-fase batterij

Dat het wérkt, betekent niet dat één fase onbeperkt is. Drie dingen begrenzen een 1-fase batterij:

• De zekering per fase.Een fase van 25 ampère kan zo'n 5,75 kW leveren, en dat deelt de batterij met alles wat op die fase zit. De meeste 1-fase thuisbatterijen laden en ontladen met 2 tot 5 kW en passen daar ruim binnen.
• Scheefbelasting. Een groot vermogen op één fase maakt de belasting van je aansluiting, en van het net, ongelijk. Een goede installateur kijkt daarom op welke fase de batterij het beste past.
• De grens van je netbeheerder. Voor invoeden op één fase hanteren netbeheerders een maximum (rond de 5 kW). Wil je een groot systeem, vraag je installateur dan naar de grens van jouw netbeheerder.

Plug-in batterijen zitten sowieso aan de veilige kant: die zijn altijd 1-fase en leveren maximaal 800 watt via het stopcontact.

Wanneer wél een 3-fase batterij?

Let op het verschil: dit gaat over vermogen (hoe snel de batterij kan laden en ontladen, in kW), niet over capaciteit (hoeveel stroom erin past, in kWh). Voor dat laatste: lees hoeveel kWh je nodig hebt. Een 3-fase batterij wordt pas zinvol als je méér vermogen wilt dan één fase aankan:

Concreet kies je 3-fase als je bijvoorbeeld twee elektrische auto's en een warmtepomp uit de batterij wilt voeden, als je noodstroomover de hele woning wilt (alle drie de fasen), of als er zware 3-fase apparaten draaien. Houd er rekening mee dat een batterij zo'n 15 jaar meegaat: komt er binnen die tijd een tweede auto of warmtepomp bij, dan mag dat meewegen. Een 3-fase systeem is wel duurder; vaste systemen kosten €500 tot €700 per kWh geïnstalleerd (incl. 21% btw) en 3-fase zit aan de bovenkant daarvan. Meer daarover in wat kost een thuisbatterij.

Zo bespreek je het met de installateur

• Vraag waarómhij 1-fase of 3-fase aanbiedt. "U heeft toch 3-fase" is geen argument; dat maakt de offerte vooral duurder.
• Check het laad- en ontlaadvermogen in de offerte (in kW) en of dat past bij wat jij wilt kunnen opvangen.
• Vraag naar scheefbelasting en de invoedgrens van jouw netbeheerder als het om een groot 1-fase systeem gaat.
• Laat vastleggen op welke fase de batterij komt en of je groepenkast dat aankan.

Twijfel je nog of een thuisbatterij überhaupt loont, zeker nu salderen op 1 januari 2027 stopt? Doe eerst de thuisbatterij-check: zes vragen, eerlijke uitslag.

Bronnen

• Stedin: de slimme meter
• Milieu Centraal: thuisbatterij, zonne-energie opslaan
• HomeWizard: Plug-In Battery (800 watt, 1-fase)