Terugverdientijd thuisbatterij berekenen: formule en voorbeeld

Het korte antwoord

Terugverdientijd = investering gedeeld door jaarlijkse besparing. Zolang de salderingsregeling loopt (tot 1 januari 2027) bespaart opslaan vrijwel niets, want salderen vergoedt je teruggeleverde stroom al tegen inkoopprijs. Vanaf 2027 verschuift een batterij van 10 kWh in een gemiddeld huis ongeveer 1.500 kWh per jaar, en dat is bij €0,17 netto zo'n €250. Op een investering van €5.500 kom je dan uit opruim twintig jaar met een vast contract, en op negen jaar met een dynamisch contract. Het contract doet hier dus meer dan de batterij.

De basisformule

De terugverdientijd is niets anders dan je investering gedeeld door wat je er per jaar mee bespaart:

• Terugverdientijd (jaren) = investering / jaarlijkse besparing

De investering is makkelijk: dat staat op de offerte. De besparing is waar het echte werk zit, en waar verkopers de cijfers graag mooier maken dan ze zijn.

Stap 1: de investering

Reken met de prijs inclusief installatie. Als vuistregel kost een systeem ongeveer 450 tot 900 euro per kWh; een groter systeem is per kWh goedkoper. Een batterij van 10 kWh komt zo op 5.500 euro aan de onderkant van de markt en op 7.000 tot 9.000 euro bij een ruimere offerte. Wij rekenen hieronder met 5.500, want een som moet de gunstigste eerlijke aanname nemen; valt jouw offerte hoger uit, dan wordt de uitkomst navenant slechter. Meer hierover in wat kost een thuisbatterij.

Stap 2: de jaarlijkse besparing

Het grootste deel van de besparing komt doordat je zonnestroom die je anders zou terugleveren, opslaat en 's avonds zelf gebruikt. De waarde daarvan is het verschil tussen wat inkopen kost en wat terugleveren oplevert:

• Jaarlijkse besparing ≈ verschoven kWh per jaar × prijsverschil per kWh

Let hierbij goed op het moment. Zolang de salderingsregeling loopt (tot 1 januari 2027) is dat prijsverschil vrijwel nul: salderen streept je teruggeleverde stroom weg tegen je verbruik, waardoor je er effectief de volle inkoopprijs voor krijgt. Opslaan levert dan bijna niets extra op. Vanaf 2027 wordt het verschil reëel: inkopen kost rond €0,26 per kWh en terugleveren brengt nog zo'n €0,06 op. Na aftrek van het laad- en ontlaadverlies van 10 tot 15% houd je netto ongeveer €0,17 per verschoven kWh over. En hoeveel kWh je verschuift, is de vraag waar bijna elke som op strandt.

De fout die bijna elke som maakt

De verleiding is om te rekenen met de capaciteit maal het aantal dagen. Tien kWh maal 300 laadbeurten is 3.000 kWh, en dan komt er een prachtige terugverdientijd uit. Alleen: je batterij bepaalt niet hoeveel je verschuift. Je avond bepaalt dat.

Je kunt 's nachts nooit meer uit de batterij halen dan je in die uren verbruikt. Een huishouden van 2.000 tot 3.500 kWh per jaar gebruikt ruwweg de helft daarvan 's avonds en 's nachts, dus zo'n 1.500 kWh. Dat is het plafond. Een batterij van 10 kWh haalt datzelfde plafond als een batterij van 15 kWh, en dus verschuift hij in ons model ongeveer 1.500 kWh per jaar, geen 3.000. Wie met 2.500 of 3.000 kWh rekent, gaat er stilzwijgend van uit dat je elke avond acht tot tien kWh verstookt, en dat doet vrijwel niemand zonder warmtepomp of elektrische auto.

Dat plafond is ook de reden dat groter kopen zo weinig oplevert. Wat dat concreet kost, staat in kan een thuisbatterij te groot zijn.

Een eerlijk rekenvoorbeeld

Neem een huishouden met genoeg zonnepanelen, een verbruik van 2.000 tot 3.500 kWh dat vooral 's avonds valt, en een batterij van 10 kWh die daardoor zo'n 1.500 kWh per jaar verschuift.

Tweeëntwintig jaar is langer dan de batterij meegaat, en dat is bij een vast contract de eerlijke uitkomst. Met een dynamisch contract komt er ongeveer €360 per jaar aan handelen bij en zakt het naar negen jaar. Datzelfde apparaat, hetzelfde huis, alleen een ander contract. Dat is de knop die er het meest toe doet, en de reden dat wij er in de check apart naar vragen. Overweeg je die stap, vergelijk dan een paar aanbieders; één ervan is Vandebron, een partner van ons. Stap je via die link over, dan krijgen wij een vergoeding. Het kost jou niets extra en het verandert onze sommen nooit.

Zie je waarom de kolommen zo verschillen? Zolang salderen loopt, krijg je voor teruggeleverde stroom al de inkoopprijs terug en voegt opslaan vrijwel niets toe. Pas als salderen op 1 januari 2027 stopt, wordt elke zelf gebruikte kWh echt meer waard. Meer hierover in einde salderen 2027. En of een batterij daarmee voor jou uit kan, lees je in wanneer loont een thuisbatterij.

Dezelfde som voor vijf soorten huishoudens

Het voorbeeld hierboven is één huis. Hieronder dezelfde batterij van 10 kWh, maar dan voor vijf huishoudens die je in de praktijk tegenkomt, doorgerekend met ons eigen model.

Twee dingen springen eruit. Het contract doet meer dan de grootte van de batterij: hetzelfde huis gaat van 22 naar 9 jaar door alleen van vast naar dynamisch te gaan. En zonder zonne-overschot én zonder dynamisch contract haalt geen enkele batterij de vijftien jaar. Komt iemand op iets heel anders uit, kijk dan eerst naar de prijs van de batterij en het contract. Daarna pas naar de knoppen hieronder. Hoe andere bronnen op vier tot tweeëntwintig jaar komen, en waarom, staat in is een thuisbatterij rendabel na 2027.

Zo herken je een te mooi verhaal

Verkopers komen vaak op 5 tot 9 jaar uit. Meestal doen ze dat door aan deze knoppen te draaien:

• De besparing nu al laten ingaan, terwijl salderen die tot 1 januari 2027 vrijwel tenietdoet.
• Te veel verschoven kWh, alsof de batterij elke dag helemaal vol en leeg gaat; het plafond is je avondverbruik.
• Een te groot prijsverschil, of het rendementsverlies bij laden en ontladen weggelaten.
• Geen rekening met degradatie: de bruikbare capaciteit neemt langzaam af.
• Een subsidie meegerekend die niet bestaat.

Laat de som voor je doen

Wil je dit niet met de hand uitrekenen? Onze thuisbatterij-check doet precies deze som, conservatief ingevuld op basis van jouw situatie. Je krijgt een terugverdientijd en een eerlijk oordeel, ook als dat "niet doen" is.

Bronnen

• Rijksoverheid: de salderingsregeling stopt vanaf 1 januari 2027 (terugleververgoeding daarna minimaal 50% van het kale leveringstarief)
• Milieu Centraal: thuisbatterij, zonne-energie opslaan