Is een thuisbatterij rendabel in de winter? Maand voor maand doorgerekend

Het korte antwoord

In december kan een batterij van 10 kWh bij een doorsnee huishouden nog geen kilowattuur zonne-overschot kwijt, want de paar uur zon die er is gaat rechtstreeks het huis in. Met een vast contract levert die maand dus nul euro op. Met een dynamisch contract verdient diezelfde batterij in december rond de 30 euro, volledig uit prijsverschillen. Dat is het hele antwoord: in de winter hangt een thuisbatterij vrijwel volledig aan je contractvorm, niet aan je zonnepanelen.

Wat doet een thuisbatterij in de winter?

De zon doet in Nederland niet een beetje minder in de winter, maar veel minder. December en januari leveren elk ongeveer 2% van je jaaropbrengst, terwijl mei tot en met juli er elk 13 à 14% doen. Juni levert bijna zeven keer zoveel als december. Dat komt door drie dingen tegelijk: de dag duurt in december ruim 7 uur tegen 16,5 uur in juni, de zon staat veel vlakker aan de hemel, en er is structureel meer bewolking.

Belangrijker voor je batterij is wat er daarna gebeurt. Van die kleine winteropbrengst blijft bijna niets over om op te slaan, omdat je huis overdag al meer verbruikt dan de panelen opwekken. Er is dan simpelweg geen overschot. In juni is het omgekeerd: dan is er zoveel over dat niet de zon maar je avondverbruik de beperkende factor wordt.

Twaalf maanden, doorgerekend

Hieronder een huishouden met 9 tot 16 panelen (5,5 kWp), 2.750 kWh verbruik, vooral 's avonds thuis, en een batterij van 10 kWh. Gerekend met de regels van ná 1 januari 2027 en met de aannames die op hoe wij rekenen staan.

Waar het op neerkomt

Van november tot en met januari valt de zonkant vrijwel helemaal weg: samen leveren die drie maanden bij een vast contract dertien euro op, tegen zesentwintig euro voor één zomermaand. De handelskant stort niet in. Die staat het hele jaar op ongeveer dertig euro per maand, want prijsverschillen tussen goedkope en dure uren zijn er ook in januari, en in de winter zijn ze vaak juist iets ruimer.

Daarom is dit de eerlijke conclusie: zonder dynamisch contract is een thuisbatterij in de winter vrijwel waardeloos. Niet minder rendabel, maar bijna letterlijk nul. Wie een batterij koopt om het hele jaar door te besparen, koopt er in feite een die van februari tot oktober werkt. Wat een dynamisch contract precies toevoegt, staat in thuisbatterij en dynamisch contract; of het hele jaar bij elkaar na 2027 uit kan, in is een thuisbatterij rendabel na 2027.

Wat je over winteropbrengsten leest, klopt vaak niet

Zoek je op deze vraag, dan is het best scorende antwoord op dit moment van Bolk Energy, dat 2,50 euro besparing per dag noemt en 75 euro per maand op een batterij van 10 kWh. Dat is 900 euro per jaar, alleen uit handelen.

Reken het na en je ziet waar het misgaat. Om daaraan te komen moet je ongeveer 25 cent prijsverschil per kWh pakken, over de volle 10 kWh, elke dag van het jaar. Dat veronderstelt dat je batterij 365 dagen achter elkaar de complete piek-daluitslag meepakt, dat er nooit een dag tussen zit met een vlakke prijscurve, en dat je hem nooit voor iets anders gebruikt. Wij rekenen met 40 euro per bruikbare kWh per jaar, wat op deze batterij ongeveer 360 euro geeft. Dat is bewust ruwweg de helft van de 60 tot 75 euro per kWh die in de praktijk gehaald werd, omdat die opbrengsten dalen naarmate er meer batterijen bijkomen.

Moet ik mijn thuisbatterij in de winter uitschakelen?

Nee. De meeste systemen regelen dat zelf: bij langdurige vorst rond de min tien schakelen ze tijdelijk uit om de cellen te sparen, en daarna hervatten ze gewoon. Een batterij die maandenlang leeg stilstaat is er slechter aan toe dan een die blijft draaien. Heb je een dynamisch contract, dan is uitschakelen bovendien precies verkeerd om: de handelskant is in de winter juist het enige dat nog oplevert.

Kan ik mijn overschot uit de zomer bewaren voor de winter?

Nee, en het is niet eens een kwestie van een grotere batterij kopen. Een thuisbatterij van 5 tot 15 kWh bevat ongeveer één tot twee dagen huishoudverbruik. Om een zomeroverschot naar december te tillen zou je honderden kilowatturen moeten opslaan, oftewel enkele tientallen batterijen, die dan negen maanden per jaar niets doen. Seizoensopslag is een vraagstuk voor het net en voor waterstof, niet voor je meterkast.

Voor wie het in de winter helemaal niet loont

Heb je een vast contract, weinig avondverbruik en niet meer dan een handvol panelen, dan is de winterbijdrage van een batterij praktisch nul en de rest van het jaar mager. Dan is het verstandiger te wachten tot je overstapt op een dynamisch contract, en dán opnieuw te rekenen.

Wat er in jouw geval uitkomt, weet je in twee minuten: doe de check en zet daarna je contractvorm om van vast naar dynamisch. Het verschil dat je dan ziet, is precies het verschil dat deze pagina beschrijft.

Bronnen

• Milieu Centraal: opbrengst van zonnepanelen door het jaar heen
• KNMI: maandgegevens over zonneschijnduur in Nederland
• Batterijloont: de aannames achter de maandtabel